Een opvallende Nederlandse goederenwagon

De Ubcs is een bijzondere tweeassige silowagen die vooral bekendstaat onder de bijnaam 'bollenwagen'.

Die naam dankt de wagon aan de twee grote bolvormige silo's die op het onderstel zijn geplaatst.

De Ubcs werd ontwikkeld voor het vervoer van fijne, poedervormige bulkgoederen. Denk daarbij aan kalk, soda en andere industriële grondstoffen.

Door zijn bijzondere vorm is de bollenwagen een van de meest herkenbare goederenwagons uit de Nederlandse spoorweggeschiedenis.

De ontwikkeling van de bollenwagen

Aan het einde van de jaren vijftig begonnen de Nederlandse Spoorwegen met het inzetten van speciale silowagens voor poedervormige goederen.

Voorheen werden dergelijke producten vaak in zakken of andere verpakkingen vervoerd. Met speciale silowagens kon het transport efficiënter plaatsvinden.

Vanaf 1958 verschenen verschillende series bollenwagens bij de NS.

De eerste series beschikten over twee silo's van elk 14 m³. Latere uitvoeringen kregen grotere silo's van 15 m³ en uiteindelijk 17 m³.

De grotere bollenwagens uit 1961 en 1962 hadden daardoor een totale laadinhoud van 34 m³.

De bijzondere bolvormige silo's

Het meest opvallende onderdeel van de Ubcs is de constructie met twee vrijwel ronde reservoirs.

De bolvormige silo's zijn geschikt voor het vervoer van fijne bulkgoederen die tijdens het lossen met luchtdruk worden verplaatst.

Tussen de twee silo's bevindt zich een bordes waarmee de vulopeningen bereikbaar zijn.

Aan de onderzijde zijn leidingen en afsluiters aangebracht voor het lossen van de lading.

Deze constructie geeft de wagon zijn karakteristieke uiterlijk en onderscheidt hem duidelijk van gewone ketelwagens.

Laden en lossen met luchtdruk

Het laden en lossen van een bollenwagen gebeurt via een grotendeels gesloten systeem.

Dat is belangrijk, omdat fijne poederproducten gemakkelijk kunnen verstuiven.

Bij het lossen wordt samengeperste lucht gebruikt om het materiaal in de silo in beweging te brengen.

Vervolgens wordt de lading via leidingen naar een opslagsilo of andere ontvangende installatie gevoerd.

Daardoor hoeft het poeder niet via een open losklep naar buiten te stromen.

Deze pneumatische losmethode maakt de wagon bijzonder geschikt voor industriële bedrijven die grote hoeveelheden fijne grondstoffen verwerken.

Kalk en soda als belangrijke lading

De Nederlandse bollenwagens werden veel gebruikt voor het vervoer van kalk en soda.

Kalk wordt onder andere toegepast in de chemische industrie, bij waterbehandeling en in verschillende productieprocessen.

Soda is eveneens een belangrijke industriële grondstof en wordt bijvoorbeeld gebruikt bij de productie van glas en andere chemische producten.

Voor dergelijke stoffen is het belangrijk dat de lading droog blijft en tijdens het lossen niet onnodig verloren gaat.

De afgesloten silo's en het gebruik van luchtdruk maakten de Ubcs hiervoor bijzonder geschikt.

De bollenwagen in Nederland

De Ubcs was jarenlang een vertrouwde verschijning op het Nederlandse spoorwegnet.

De wagons reden naar industriële aansluitingen, chemische fabrieken en overslaglocaties.

Een bekende toepassing was het vervoer van soda vanuit Delfzijl.

De bollenwagens konden afzonderlijk in gemengde goederentreinen worden vervoerd, maar kwamen ook in grotere groepen voor.

Door hun bijzondere vorm vielen ze altijd op tussen gewone gesloten goederenwagons, zelflossers en ketelwagens.

Bewaard gebleven museumwagens

Gelukkig zijn verschillende Nederlandse bollenwagens bewaard gebleven.

Het Spoorwegmuseum beschikt over de NS 99625, een silowagen uit 1961.

Deze wagon heeft twee silo's van elk 17 m³ en was een van de laatste exemplaren die voor sodavervoer vanuit Delfzijl werden gebruikt.

Ook bij Museumspoorlijn STAR en de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij zijn historische bollenwagens bewaard gebleven.

Dankzij deze museumwagens blijft de bijzondere constructie van de Nederlandse druksilowagen zichtbaar voor toekomstige generaties.

In Train Simulator Classic

De Ubcs Bollenwagen van Dutch Train Simulations brengt een herkenbaar stukje Nederlandse spoorweggeschiedenis naar Train Simulator Classic.

Met deze wagon kun je realistische goederentreinen samenstellen voor het vervoer van kalk, soda en andere geschikte poedervormige bulkgoederen.

De twee grote silo's maken de wagon onmiddellijk herkenbaar, ook wanneer hij tussen ander goederenmaterieel rijdt.

De Ubcs past uitstekend bij historische Nederlandse routes, industriële aansluitingen en goederenemplacementen.

Zo vormt deze bijzondere silowagen een waardevolle aanvulling op het goederenmaterieel van Dutch Train Simulations.