Een bijzondere wagon voor vochtgevoelige bulkgoederen

De Tapps is een vierassige zelflossende goederenwagon die speciaal is ontwikkeld voor het vervoer van bulkgoederen die beschermd moeten worden tegen regen en andere weersinvloeden.

De wagon beschikt over twee draaistellen, een grote trechtervormige laadruimte en een karakteristiek zijdelings openend dak.

Een belangrijk kenmerk is dat de lading via losopeningen onder de wagon kan worden afgevoerd. Hierdoor kunnen grote hoeveelheden goederen relatief snel worden gelost.

Vooral bij het vervoer van kunstmeststoffen heeft de Tapps een belangrijke rol gespeeld.

De ontwikkeling van de Tapps

In de tweede helft van de twintigste eeuw nam het vervoer van kunstmest en andere industriële bulkgoederen per spoor sterk toe.

Voor dergelijke producten waren gewone open goederenwagons niet altijd geschikt. Veel kunstmeststoffen zijn namelijk gevoelig voor vocht en kunnen bij contact met water gaan samenklonteren.

De Franse spoorwegmaatschappij SNCF beschikte al over verschillende typen overdekte trechterwagens, maar er ontstond behoefte aan nieuwe wagons met een grotere laadcapaciteit.

Een prototype uit 1972 vormde de basis voor een nieuwe generatie vierassige zelflossers.

Tussen 1983 en 1985 werden vervolgens nieuwe wagons in gebruik genomen, waaronder de Tapps T87.

Deze wagons combineerden een grote laadruimte met een afsluitbaar dak en een zelflossend systeem.

De Tapps groeide daardoor uit tot een herkenbaar onderdeel van het Franse bulkgoederenvervoer.

De Franse Tapps T87

Een bekende uitvoering is de Tapps T87, die vanaf 1983 voor de SNCF werd gebouwd.

De wagon werd onder andere geproduceerd door de Franse fabrikanten Fauvet-Girel en CFMF.

Bij deze uitvoering bedraagt de lengte over de buffers ongeveer 15,84 meter.

De laadruimte heeft een inhoud van circa 75 m³ en het eigengewicht bedraagt ongeveer 23 ton.

De wagon beschikt over twee draaistellen van het type Y25 en heeft vier afzonderlijke trechtercompartimenten.

Door deze constructie is de Tapps bijzonder geschikt voor het vervoer van grote hoeveelheden droge bulkproducten.

De T87 werd later aangevuld met een verwante uitvoering, de Tanpps T90, die vanaf 1988 werd gebouwd.

Hoewel beide typen sterk op elkaar lijken, verschillen ze op bepaalde technische punten, waaronder de bediening van het dak en de toegestane belading.

De vier trechtercompartimenten

Een bijzonder kenmerk van de Tapps T87 is de indeling van de laadruimte.

De wagon beschikt over vier afzonderlijke trechtercompartimenten.

De twee middelste compartimenten hebben elk een inhoud van ongeveer 16,5 m³, terwijl de twee buitenste elk ongeveer 22 m³ kunnen bevatten.

Samen vormen deze compartimenten een totale laadruimte van ongeveer 75 m³.

De binnenzijde van de trechters is voorzien van een beschermende afwerking die helpt om aantasting door bepaalde ladingen tegen te gaan.

De schuine wanden zorgen ervoor dat de goederen tijdens het lossen naar de onderliggende losopeningen stromen.

Door deze indeling kan de lading op een gecontroleerde manier worden afgevoerd.

Hoe werkt het zwenkdak?

De Tapps beschikt over een karakteristiek dak dat naar de zijkant kan worden geopend.

Bij het laden wordt het dak met een mechanische bediening in de geopende stand gebracht.

Hierdoor ontstaat een grote opening over vrijwel de volledige lengte van de laadruimte.

De wagon kan vervolgens van bovenaf worden beladen via een trechter, transportband of andere geschikte installatie.

Na het laden wordt het dak weer gesloten en vergrendeld.

Tijdens het vervoer beschermt de dakconstructie de lading tegen regen, sneeuw en vervuiling.

Dit is vooral belangrijk bij kunstmeststoffen en andere producten die gevoelig zijn voor vocht.

De mechanische bediening vormt bovendien een van de karakteristieke details aan de buitenzijde van de wagon.

Het zelflossende systeem

Naast het zwenkdak beschikt de Tapps over een speciaal systeem om de lading aan de onderzijde te lossen.

Bij de Tapps T87 heeft ieder trechtercompartiment een eigen losopening.

De loskleppen kunnen vanaf de zijkant van de wagon worden bediend.

Wanneer een klep wordt geopend, stroomt het stortgoed door de zwaartekracht naar beneden.

De goederen kunnen vervolgens in een opvangbunker, op een transportband of in een andere geschikte installatie terechtkomen.

De hoeveelheid materiaal die wordt afgevoerd, kan door de bediening van de kleppen worden geregeld.

Hierdoor is de Tapps geschikt voor locaties waar grote hoeveelheden bulkgoederen regelmatig moeten worden geladen en gelost.

Transengrais en het Franse kunstmestvervoer

Een belangrijk hoofdstuk in de geschiedenis van de Tapps is de oprichting van Transengrais.

Dit samenwerkingsverband werd op 2 augustus 1990 opgericht en begon op 1 september van dat jaar met zijn activiteiten.

Transengrais bracht verschillende partijen samen die betrokken waren bij het vervoer en de verhuur van goederenwagons.

Daaronder bevonden zich de Compagnie de Transport d'Engrais, Ermewa-Sati en Ermerail.

Het doel was om het vervoer van kunstmeststoffen per spoor efficiënter te organiseren.

Transengrais beheerde een grote vloot van speciale trechterwagens, waaronder Tapps- en Tanpps-uitvoeringen.

Deze wagons werden ingezet in complete kunstmesttreinen, maar konden ook afzonderlijk in gemengde goederentreinen worden vervoerd.

Door hun herkenbare opschriften en kleurstellingen werden de Transengrais-wagons een vertrouwd beeld op het Franse spoorwegnet.

De verschillende kleurstellingen

De Tapps heeft tijdens zijn lange loopbaan verschillende kleurstellingen en opschriften gedragen.

De oorspronkelijke SNCF-uitvoeringen waren herkenbaar aan hun industriële uitstraling en traditionele goederenwagenkleuren.

Toen een deel van de wagons bij Transengrais werd ondergebracht, verschenen nieuwe bedrijfsopschriften.

Vanaf het einde van de jaren negentig kregen verschillende Tapps-wagons tijdens revisies een crèmekleurige uitvoering.

Hierdoor ontstonden treinen waarin oudere en nieuwere kleurstellingen naast elkaar voorkwamen.

Later veranderden opnieuw de eigendoms- en beheeraanduidingen, onder andere doordat wagons bij Ermewa terechtkwamen.

Deze verschillende verschijningsvormen maken de Tapps interessant voor liefhebbers van historisch en modern goederenmaterieel.

Het vervoer van kunstmeststoffen

Een van de belangrijkste toepassingen van de Tapps is het vervoer van kunstmest in bulk.

Kunstmest wordt gebruikt om landbouwgrond van voedingsstoffen te voorzien.

Veel kunstmeststoffen worden geproduceerd in chemische fabrieken en vervolgens naar opslaglocaties, distributiecentra en landbouwgebieden vervoerd.

Omdat deze goederen vaak in grote hoeveelheden worden vervoerd, is het spoor hiervoor bijzonder geschikt.

Veel kunstmestproducten moeten tijdens het vervoer droog blijven.

Wanneer vocht in de laadruimte terechtkomt, kunnen korrels gaan samenklonteren en kan het lossen moeilijker worden.

Het afsluitbare dak van de Tapps helpt daarom de kwaliteit en de verwerkbaarheid van de lading te behouden.

Van kunstmest naar suikertransport

In de loop der jaren kregen sommige Tapps-wagons een andere toepassing.

Een interessant voorbeeld is het vervoer van suiker.

In 1999 werd in Frankrijk Transucre opgericht, een organisatie die zich richtte op het vervoer van suiker in bulk.

In 2002 en 2003 werden 175 bestaande Tapps T87-wagons aangepast voor deze transporten.

Daarbij werden onder andere de losvoorzieningen gewijzigd.

Ook kregen de trechtercompartimenten een aangepaste binnenafwerking die geschikt was voor het vervoer van voedingsmiddelen.

Hierdoor konden de wagons worden gebruikt voor het transport van suiker tussen productiebedrijven en industriële afnemers.

Deze ombouw laat zien hoe een bestaande goederenwagon een nieuwe toepassing kan krijgen door gerichte technische aanpassingen.

Andere toepassingen van de Tapps

Naast kunstmest en suiker zijn sommige Tapps-uitvoeringen voor andere bulkgoederen ingezet.

Daaronder bevinden zich zout, petroleumcokes en bepaalde producten uit de grondstoffenindustrie.

Ook werden vanaf 2002 verschillende wagons aangepast voor het vervoer van materialen uit steengroeven.

Welke goederen vervoerd mogen worden, hangt af van de specifieke uitvoering en de technische inrichting van de wagon.

Niet iedere Tapps is bijvoorbeeld geschikt voor voedingsmiddelen of sterk corrosieve producten.

De beschermende binnenafwerking, de loskleppen en de reinigingsmogelijkheden spelen daarbij een belangrijke rol.

Het verschil tussen Tapps en Tals

De Tapps en Tals behoren allebei tot de familie van overdekte zelflossende goederenwagons.

Beide typen beschikken over een afsluitbaar dak en een laadruimte waarin stortgoederen met behulp van de zwaartekracht kunnen worden gelost.

Toch verschillen ze in constructie en historische achtergrond.

De Tapps is vooral bekend als Franse trechterwagen voor het vervoer van kunstmeststoffen.

Bij de Tapps T87 bestaat de laadruimte uit vier afzonderlijke trechtercompartimenten met eigen losopeningen.

De Tals-familie omvat andere overdekte zelflossers, waaronder Duitse uitvoeringen die onder meer voor het vervoer van zout werden gebruikt.

Ook de vorm van de wagenbak, het dakmechanisme en de losvoorzieningen kunnen duidelijk verschillen.

Binnen het DTS Goederenwagenpakket vullen de Tapps en Tals elkaar daardoor goed aan.

De Tapps in het Europese goederenvervoer

Hoewel de Tapps vooral bekend is uit Frankrijk, past dit type binnen de bredere ontwikkeling van het Europese bulkgoederenvervoer.

Grote hoeveelheden kunstmest, zout en andere grondstoffen worden vaak over lange afstanden vervoerd.

Voor dit soort transporten kan een complete goederentrein een efficiënte oplossing zijn.

Overdekte zelflossers bieden daarbij het voordeel dat de goederen beschermd blijven tijdens het vervoer en bij geschikte installaties snel kunnen worden gelost.

De Tapps is daardoor een interessant voorbeeld van gespecialiseerd spoorwegmaterieel dat voor verschillende industriële transporttaken is gebruikt.

In Train Simulator Classic

De Tapps van Dutch Train Simulations vormt een bijzondere aanvulling op het goederenmaterieel voor Train Simulator Classic.

Met deze wagon kun je realistische bulkgoederentreinen samenstellen die duidelijk afwijken van gewone container- en staaltransporten.

De karakteristieke wagenbak, het zijdelings openende dak en de trechterconstructie geven de Tapps een herkenbaar uiterlijk.

De wagon komt goed tot zijn recht op routes met chemische industrie, kunstmestfabrieken, bulkterminals en grote goederenemplacementen.

Door meerdere Tapps-wagons te combineren, kun je een complete trein voor het vervoer van kunstmest of andere geschikte bulkproducten samenstellen.

Ook in combinatie met andere overdekte zelflossers, zoals de Tals, ontstaat een afwisselende industriële goederentrein.

Zo brengt Dutch Train Simulations met de Tapps een herkenbaar onderdeel van het Franse en Europese bulkgoederenvervoer naar Train Simulator Classic.