Een bijzondere wagon voor afzetcontainers

De Slps is een speciale platte goederenwagon die vooral bekend is geworden door het vervoer van afzetcontainers binnen het ACTS-systeem.

In tegenstelling tot gewone containerdraagwagens, waarop zeecontainers met een kraan worden geplaatst, is de ACTS-wagon ingericht voor het horizontaal overladen van speciale containers.

Deze containers kunnen door een daarvoor uitgeruste vrachtwagen op de wagon worden geplaatst of ervan worden afgehaald.

Het systeem combineert daarmee de flexibiliteit van wegtransport met de mogelijkheden van het spoor om grote hoeveelheden goederen over langere afstanden te vervoeren.

Vooral in Nederland werd de Slps een vertrouwde verschijning in het afvalvervoer.

De ontwikkeling van het ACTS-systeem

ACTS staat voor Afzet Container Transport Systeem.

Het systeem werd ontwikkeld om goederen op een relatief eenvoudige manier tussen vrachtwagens en spoorwagons te kunnen overzetten.

Bij gewone zeecontainers is voor de overslag meestal een grote containerkraan of containerheffer noodzakelijk.

Bij ACTS wordt gebruikgemaakt van een speciale vrachtwagen met een haak- of kettinginstallatie en een spoorwagon met draaibare containerframes.

Hierdoor kunnen containers op geschikte laadplaatsen worden overgezet zonder een traditionele containerterminal.

In Nederland kwam het ACTS-systeem rond 1990 steeds meer in gebruik.

Vooral afvalverwerkingsbedrijven zagen mogelijkheden om hun transporten efficiënter te organiseren.

Het systeem groeide uit tot een herkenbaar onderdeel van het Nederlandse railgoederenvervoer.

Hoe werkt het ACTS-systeem?

Het bijzondere aan ACTS is de manier waarop de containers worden overgeladen.

De Slps-wagon is voorzien van speciale draaiframes waarop de afzetcontainers worden geplaatst.

Bij het laden wordt een draaiframe schuin naar de zijkant van de wagon gedraaid.

Vervolgens rijdt een geschikte vrachtwagen onder een hoek naast de wagon.

Met de laadinstallatie van de vrachtwagen wordt de container op het draaiframe geschoven of getrokken.

Wanneer de container op de wagon staat, wordt het draaiframe weer in de lengterichting van de trein gebracht.

Daarna wordt het frame vergrendeld en kan de wagon worden vervoerd.

Bij het lossen wordt dezelfde handeling in omgekeerde volgorde uitgevoerd.

Hierdoor kan een container van spoor naar weg worden overgezet zonder dat deze met een kraan hoeft te worden opgetild.

De bijzondere constructie van de Slps

De Slps heeft een open draagconstructie waarop de speciale ACTS-draaiframes zijn aangebracht.

Bij veel Nederlandse uitvoeringen kunnen drie afzetcontainers op één wagon worden vervoerd.

Iedere container staat op een afzonderlijk draaiframe.

Tijdens het spoorvervoer staan de containers in de lengterichting van de wagon.

Voor het laden en lossen worden de draaiframes naar de zijkant gedraaid.

De wagon beschikt daarnaast over de noodzakelijke vergrendelingsvoorzieningen om de frames tijdens het rijden op hun plaats te houden.

Binnen de ACTS-wagonfamilie bestaan verschillende constructievarianten, waaronder uitvoeringen met verschillende asindelingen.

De exacte technische gegevens zijn daarom afhankelijk van het betreffende wagontype.

ACTS en het Nederlandse afvalvervoer

Een van de belangrijkste toepassingen van de Slps was het vervoer van huishoudelijk afval en andere afvalstromen.

Voorheen werd afval in Nederland onder andere vervoerd met de bekende VAM-kantelbakwagens.

Met de komst van het ACTS-systeem ontstond een nieuwe manier om afval tussen inzamellocaties en verwerkingsbedrijven te vervoeren.

Afval kon rechtstreeks in speciale afzetcontainers worden verzameld.

Vervolgens werden deze containers per vrachtwagen naar een geschikt laadspoor gebracht.

Daar werden ze op Slps-wagons geplaatst en als complete trein naar een afvalverwerkingsinstallatie vervoerd.

Op de bestemming konden vrachtwagens de containers weer van de wagons halen.

Hierdoor hoefde niet iedere afvalverwerkingslocatie rechtstreeks aan het spoor te liggen.

De rol van VAM

De VAM, de Vuil Afvoer Maatschappij, speelde een belangrijke rol binnen het Nederlandse afvalvervoer per spoor.

Het bedrijf beschikte bij Wijster over een grote afvalverwerkingslocatie.

Vanuit verschillende plaatsen in Nederland werden afvaltreinen naar deze locatie gereden.

In de beginperiode gebeurde dat vooral met speciale kantelbakwagens.

Vanaf de jaren negentig werden steeds meer afvalstromen met ACTS-containers vervoerd.

Een herkenbaar voorbeeld was het vervoer van groente-, fruit- en tuinafval vanuit Crailoo naar Wijster.

Daarbij werden groene afzetcontainers gebruikt, die op Slps-wagons werden geplaatst.

De ACTS-wagons werden daardoor een belangrijk onderdeel van de Nederlandse afvaltreinen.

Afvaltreinen tussen Haarlem en Amsterdam

Een bekend voorbeeld van ACTS-vervoer was de afvaltrein vanuit Haarlem.

Vanaf het begin van de jaren negentig werd afval vanuit Haarlem per spoor naar de afvalverwerking in het Amsterdamse Westelijk Havengebied vervoerd.

Aanvankelijk werden hiervoor ook traditionele afvalwagons gebruikt.

Later verschenen de karakteristieke Slps-wagons met afzetcontainers.

De treinen reden onder andere via Uitgeest en het Amsterdamse havengebied naar de verwerkingsinstallatie.

In de loop der jaren waren verschillende spoorwegvervoerders bij deze transporten betrokken.

Ook ACTS verzorgde gedurende bepaalde perioden het vervoer.

Deze treinen vormden jarenlang een herkenbaar onderdeel van het Nederlandse goederenvervoer.

De ACTS-treinen vanuit Acht

Ook het Brabantse Acht, bij Eindhoven, was een bekende laadplaats voor ACTS-afvaltreinen.

Vanaf 1997 werden hier regelmatig afzetcontainers op Slps-wagons geladen.

De containers waren bestemd voor afvalverwerkingsinstallaties, onder andere in Moerdijk en later Wijster.

De treinen bestonden vaak uit ongeveer vijftien containerdraagwagens.

Met drie containers per wagon konden daardoor grote aantallen afvalcontainers in één trein worden vervoerd.

Vooral de blauwe afvalcontainers waren een herkenbaar gezicht.

Het vervoer vanuit Acht bleef jarenlang bestaan en eindigde in 2014.

De verschillende ACTS-containers

Binnen het ACTS-systeem werden verschillende soorten afzetcontainers gebruikt.

Een groot deel was bestemd voor huishoudelijk afval, groente-, fruit- en tuinafval en andere afvalstromen.

Daarnaast werden ook glasscherven, vervuilde grond en bepaalde andere bulkgoederen vervoerd.

De containers konden verschillen in afmetingen, constructie, kleur en opschriften.

Zo waren er groene VAM-containers, blauwe afvalcontainers en uitvoeringen van verschillende regionale afvalbedrijven.

Door deze verschillen ontstonden zeer herkenbare treinsamenstellingen.

Vooral de combinatie van meerdere Slps-wagons met verschillende containerkleuren zorgde voor een karakteristiek beeld.

Het verschil met gewone containerdraagwagens

Een gewone containerdraagwagen, zoals de Sgns of Sggnss, is voornamelijk ingericht voor gestandaardiseerde zeecontainers en wissellaadbakken.

Deze worden meestal met een containerkraan of containerheffer verticaal op de wagon geplaatst.

De Slps is daarentegen speciaal ingericht voor het ACTS-systeem.

De afzetcontainers worden via draaibare frames vanaf de zijkant overgeladen.

Hierdoor is een andere laad- en losmethode mogelijk dan bij gewone containerdraagwagens.

De Slps is daarmee minder geschikt voor algemeen zeecontainervervoer, maar juist bijzonder praktisch voor specifieke transportstromen waarbij eenvoudige overslag belangrijk is.

De spoorwegmaatschappij ACTS

Naast het transportsysteem ACTS ontstond ook een Nederlandse spoorwegonderneming met dezelfde naam.

ACTS Nederland werd opgericht in 1989 en was aanvankelijk verbonden met bedrijven uit de afvalverwerkingssector.

Vanaf de tweede helft van de jaren negentig ontwikkelde ACTS zich tot een zelfstandige goederenvervoerder.

Het bedrijf werd bekend door zijn afvaltreinen en later ook door andere goederen- en containertransporten.

ACTS gebruikte verschillende karakteristieke locomotieven, waaronder diesellocomotieven van de serie 6700 en elektrische locomotieven van de serie 1200.

In februari 2011 werden de activiteiten voortgezet onder de naam Husa Transportation Railway Service.

De naam ACTS blijft echter sterk verbonden met de bijzondere afvalcontainertreinen die jarenlang over het Nederlandse spoorwegnet reden.

In Train Simulator Classic

De Slps van Dutch Train Simulations vormt een bijzondere aanvulling op het goederenmaterieel voor Train Simulator Classic.

Met deze wagon kun je herkenbare Nederlandse ACTS-treinen samenstellen, zoals die jarenlang werden gebruikt voor het vervoer van afval en andere bulkgoederen.

De speciale draaiframes en afzetcontainers onderscheiden de Slps duidelijk van gewone containerdraagwagens.

De wagon past uitstekend op Nederlandse goederenroutes met industriële aansluitingen, afvalverwerkingslocaties en rangeerterreinen.

Door meerdere Slps-wagons achter elkaar te plaatsen, kun je een complete ACTS-afvaltrein samenstellen.

Ook in combinatie met passende locomotieven ontstaat een herkenbaar beeld van het Nederlandse goederenvervoer uit de jaren negentig en de daaropvolgende periode.

Met de Slps brengt Dutch Train Simulations een bijzonder en historisch herkenbaar onderdeel van het Nederlandse railgoederenvervoer naar Train Simulator Classic.